قیمت و خرید ویژه تجهیزات برق صنعتی تا 40% تخفیف

تجهیزات برق صنعتی چیست؟

تجهیزات برق صنعتی مجموعه‌ای از تجهیزات الکتریکی، کنترلی، حفاظتی و توزیعی هستند که برای تولید، توزیع، کنترل، حفاظت، اندازه‌گیری و مدیریت انرژی الکتریکی در محیط‌های صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این تجهیزات در کارخانه‌ها، کارگاه‌های تولیدی، تابلوهای برق، خطوط تولید، موتورخانه‌ها، ساختمان‌های صنعتی، تأسیسات، نیروگاه‌ها، ماشین‌آلات و سیستم‌های اتوماسیون صنعتی کاربرد دارند.

برخلاف تجهیزات برق عمومی که معمولاً برای کاربردهای ساده‌تر طراحی می‌شوند، تجهیزات برق صنعتی باید بتوانند در شرایطی مانند جریان‌های بالاتر، کارکرد مداوم، تعداد زیاد دفعات قطع و وصل، تغییرات دمایی، لرزش، گردوغبار، رطوبت و شرایط سخت محیط صنعتی عملکرد قابل اطمینانی داشته باشند.

تجهیزات برق صنعتی را می‌توان در چند گروه اصلی شامل تجهیزات توزیع برق، تجهیزات حفاظتی، تجهیزات کنترل و فرمان، تجهیزات راه‌اندازی و کنترل موتور، تجهیزات اندازه‌گیری، تجهیزات اتوماسیون، تجهیزات اتصال و سیم‌کشی و تجهیزات مدیریت انرژی دسته‌بندی کرد.

مهم‌ترین تجهیزات برق صنعتی

تجهیزات برق صنعتی طیف بسیار گسترده‌ای از محصولات را شامل می‌شوند. مهم‌ترین گروه‌های این تجهیزات عبارت‌اند از:

• کنتاکتور
• رله اضافه بار یا رله حرارتی
• کلید مینیاتوری یا MCB
• کلید اتوماتیک یا MCCB
• کلید هوایی یا ACB
• کلید محافظ جان و RCBO
• کلید جداکننده و ایزولاتور
• فیوز و پایه فیوز
• رله‌های حفاظتی
• رله کنترل فاز
• رله کنترل ولتاژ
• رله کنترل جریان
• رله زمانی یا تایمر
• رله واسط
• رله حالت جامد یا SSR
• کلید و شستی فرمان
• سلکتور سوئیچ
• چراغ سیگنال
• ترمینال ریلی
• منبع تغذیه صنعتی
• ترانسفورماتور کنترل
• اینورتر و درایو کنترل دور موتور
• سافت استارتر
• تجهیزات کنترل و اتوماسیون صنعتی
• PLC و تجهیزات جانبی آن
• تجهیزات اندازه‌گیری الکتریکی
• تجهیزات حفاظت در برابر اضافه‌ولتاژ
• تابلو برق صنعتی و متعلقات آن
• شینه و تجهیزات توزیع برق
• کابل و متعلقات کابل‌کشی

کنتاکتور چیست؟

کنتاکتور یکی از پرکاربردترین تجهیزات برق صنعتی برای قطع و وصل مدارهای قدرت به صورت الکتریکی است. کنتاکتورها معمولاً در مدار راه‌اندازی و کنترل موتورهای الکتریکی، سیستم‌های روشنایی صنعتی، هیترها، پمپ‌ها، فن‌ها و سایر بارهای الکتریکی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

عملکرد کنتاکتور بر اساس ایجاد میدان مغناطیسی در بوبین و تغییر وضعیت کنتاکت‌های اصلی و کمکی انجام می‌شود. با اعمال ولتاژ مناسب به بوبین، کنتاکت‌های اصلی تغییر وضعیت داده و مدار قدرت را وصل یا قطع می‌کنند.

استاندارد IEC 60947-4-1 برای کنتاکتورها و استارترهای موتور الکترومکانیکی کاربرد دارد و تجهیزات این استاندارد برای مدارهای توزیع، موتور و سایر بارها تا محدوده‌های مشخص ولتاژی تعریف شده‌اند.

هنگام خرید کنتاکتور چه مشخصاتی مهم است؟

• جریان نامی
• ولتاژ کاری
• ولتاژ بوبین
• تعداد و نوع کنتاکت‌های کمکی
• رده مصرفی
• تعداد پل
• توان موتور قابل کنترل
• فرکانس کاری
• شرایط نصب
• برند و کیفیت ساخت

رله حرارتی یا رله اضافه بار چیست؟

رله حرارتی یا Thermal Overload Relay یکی از تجهیزات حفاظتی مدار موتور است که برای محافظت موتور در برابر اضافه‌بار طولانی‌مدت مورد استفاده قرار می‌گیرد. این تجهیز معمولاً همراه کنتاکتور در مدار راه‌اندازی موتور نصب می‌شود.

هنگامی که جریان موتور برای مدت مشخصی از محدوده تنظیم‌شده بیشتر شود، رله اضافه بار فرمان قطع مدار فرمان را صادر می‌کند و کنتاکتور را از مدار خارج می‌کند.

باید توجه داشت که رله حرارتی جایگزین حفاظت اتصال کوتاه نیست و حفاظت اتصال کوتاه معمولاً به وسیله فیوز یا کلید حفاظتی مناسب انجام می‌شود. استاندارد IEC 60947-4-1 نیز کنتاکتورها و استارترهای موتور را در چارچوب تجهیزات فشار ضعیف پوشش می‌دهد.

کلید مینیاتوری MCB

کلید مینیاتوری یا MCB یک تجهیز حفاظتی برای حفاظت مدار در برابر اضافه‌جریان و اتصال کوتاه است. MCBها در مدارهای کنترل، روشنایی، پریزها، تابلوهای برق و برخی کاربردهای صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

یکی از مشخصات مهم MCB منحنی عملکرد آن است. منحنی‌های مختلف مانند B، C و D برای شرایط بار و جریان راه‌اندازی متفاوت مورد استفاده قرار می‌گیرند.

در کاربرد صنعتی، انتخاب MCB باید با جریان مصرف‌کننده، نوع بار، جریان راه‌اندازی، ظرفیت قطع و مشخصات شبکه هماهنگ باشد.

کلید اتوماتیک MCCB

MCCB یا Molded Case Circuit Breaker نوعی کلید حفاظتی با قابلیت تحمل جریان‌های بالاتر نسبت به بسیاری از MCBها است و در تابلوهای برق صنعتی، خطوط توزیع، ورودی و خروجی تابلوها و حفاظت تجهیزات مورد استفاده قرار می‌گیرد.

از ویژگی‌های مهم MCCB می‌توان به جریان نامی بالاتر، ظرفیت قطع مناسب، تنظیمات حفاظتی در برخی مدل‌ها و امکان استفاده در مدارهای قدرت اشاره کرد.

استاندارد IEC 60947-2 به کلیدهای مدارشکن اختصاص دارد و نسخه 2024 آن کلیدهای مدار با ولتاژ نامی تا 1000 ولت AC یا 1500 ولت DC را در دامنه خود پوشش می‌دهد.

کلید هوایی ACB

ACB یا Air Circuit Breaker یکی از تجهیزات اصلی حفاظت و قطع مدار در سطوح جریان بالا است و معمولاً در ورودی تابلوهای اصلی، تابلوهای توزیع و سیستم‌های صنعتی با جریان بالا مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ACBها می‌توانند دارای واحدهای حفاظتی مختلف برای اضافه‌بار، اتصال کوتاه، خطای زمین و سایر شرایط حفاظتی باشند.

انتخاب ACB باید با توجه به جریان نامی، قدرت اتصال کوتاه شبکه، تعداد پل، مشخصات واحد حفاظتی و شرایط بهره‌برداری انجام شود.

کلید محافظ جان چیست؟

کلید محافظ جان یا RCD برای تشخیص جریان نشتی و قطع مدار در شرایطی که جریان ناخواسته از مسیرهای مشخص‌شده عبور کند استفاده می‌شود.

در برخی کاربردها از RCBO استفاده می‌شود که عملکرد حفاظت نشتی زمین را با حفاظت اضافه‌جریان در یک تجهیز ترکیب می‌کند.

انتخاب نوع RCD به ساختار سیستم، نوع بار، جریان نامی، حساسیت مورد نیاز و الزامات حفاظتی بستگی دارد.

رله کنترل فاز چیست؟

رله کنترل فاز برای پایش شرایط شبکه سه‌فاز مورد استفاده قرار می‌گیرد. بسته به مدل، این تجهیزات می‌توانند مواردی مانند جابه‌جایی فاز، قطع فاز، عدم تعادل فاز و در برخی مدل‌ها شرایط نامناسب ولتاژ را تشخیص دهند.

رله کنترل فاز در مدارهای موتور و تجهیزات سه‌فاز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا شرایط نامناسب شبکه می‌تواند باعث عملکرد نادرست یا آسیب به موتور و تجهیزات متصل شود.

رله کنترل ولتاژ

رله کنترل ولتاژ برای پایش ولتاژ یک یا چند مدار و واکنش به شرایطی مانند افت ولتاژ یا افزایش ولتاژ استفاده می‌شود.

این تجهیزات می‌توانند در حفاظت تجهیزات حساس، تابلوهای صنعتی، سیستم‌های کنترلی و مدارهای اتوماسیون کاربرد داشته باشند.

رله کنترل جریان

رله کنترل جریان برای پایش جریان یک مدار و ایجاد فرمان در شرایط تعریف‌شده مورد استفاده قرار می‌گیرد. این تجهیزات در کاربردهایی مانند کنترل موتور، پمپ، فن و تجهیزات صنعتی کاربرد دارند.

تایمر و رله زمانی صنعتی

تایمر صنعتی یا رله زمانی تجهیزی برای ایجاد تأخیر زمانی در مدار فرمان است. این تجهیزات می‌توانند عملکردهایی مانند تأخیر در وصل، تأخیر در قطع، پالس زمانی، چشمک‌زن و سایر توالی‌های زمانی را فراهم کنند.

تایمرها در مدارهای راه‌اندازی موتور، کنترل روشنایی، پمپ‌ها، کمپرسورها، سیستم‌های تهویه و بسیاری از فرآیندهای صنعتی استفاده می‌شوند.

رله واسط چیست؟

رله واسط یا Interface Relay برای ایجاد ارتباط بین مدارهای کنترل و مدارهای دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد. این تجهیز می‌تواند برای جداسازی الکتریکی، افزایش تعداد کنتاکت‌ها یا تطبیق سطح سیگنال مورد استفاده قرار گیرد.

رله‌های واسط در تابلوهای کنترل، PLC، سیستم‌های اتوماسیون و مدارهای فرمان کاربرد زیادی دارند.

رله حالت جامد SSR

Solid State Relay یا SSR یک رله الکترونیکی بدون کنتاکت مکانیکی است که برای قطع و وصل بار به صورت الکترونیکی استفاده می‌شود.

نبود کنتاکت مکانیکی می‌تواند در کاربردهای دارای تعداد زیاد دفعات سوئیچینگ مزیت داشته باشد. با این حال SSRها ویژگی‌های حرارتی، نشتی و روش‌های حفاظت خاص خود را دارند و باید متناسب با نوع بار انتخاب شوند.

شستی و تجهیزات فرمان صنعتی

شستی‌ها، سلکتورها، کلیدهای انتخاب‌گر و چراغ‌های سیگنال از اجزای مهم مدار فرمان صنعتی هستند.

شستی Start برای ارسال فرمان راه‌اندازی، شستی Stop برای توقف، سلکتور برای انتخاب وضعیت و چراغ سیگنال برای نمایش وضعیت تجهیزات استفاده می‌شود.

در کاربردهای صنعتی، مقاومت مکانیکی، تعداد دفعات عملکرد، درجه حفاظت، نوع کنتاکت و شرایط محیطی از عوامل مهم انتخاب تجهیزات فرمان هستند.

IEC 60947-5-1 الزامات تجهیزات مدار فرمان و عناصر سوئیچینگ الکترومکانیکی مورد استفاده برای کنترل، سیگنال‌دهی و اینترلاک را پوشش می‌دهد.

ترمینال ریلی چیست؟

ترمینال ریلی برای اتصال و سازماندهی سیم‌ها در داخل تابلو برق مورد استفاده قرار می‌گیرد. این تجهیزات امکان شماره‌گذاری، تفکیک مدارها و ایجاد اتصالات منظم را فراهم می‌کنند.

ترمینال‌های ریلی در انواع مختلف شامل ترمینال فاز، نول، ارت، فیوزدار، جداشونده، دوبل و انواع تخصصی دیگر تولید می‌شوند.

استاندارد IEC 60947-7-1 الزامات مربوط به ترمینال‌های هادی مسی مورد استفاده در کاربردهای صنعتی یا مشابه را پوشش می‌دهد.

منبع تغذیه صنعتی چیست؟

منبع تغذیه صنعتی برای تبدیل و تأمین ولتاژ مورد نیاز مدارهای کنترل و تجهیزات الکترونیکی استفاده می‌شود. منابع تغذیه ریلی 24V DC یکی از رایج‌ترین انواع منابع تغذیه در تابلوهای کنترل صنعتی هستند.

هنگام انتخاب منبع تغذیه باید ولتاژ خروجی، جریان خروجی، توان، محدوده ولتاژ ورودی، راندمان، حفاظت در برابر اتصال کوتاه، اضافه‌بار و اضافه‌ولتاژ و شرایط نصب بررسی شود.

درایو یا اینورتر صنعتی چیست؟

درایو فرکانس متغیر یا VFD تجهیزی الکترونیکی برای کنترل سرعت، گشتاور و عملکرد موتورهای الکتریکی است. این تجهیز با تغییر فرکانس و ولتاژ اعمال‌شده به موتور امکان کنترل بهتر فرآیند و در بسیاری از کاربردها کاهش مصرف انرژی را فراهم می‌کند.

درایوها در پمپ‌ها، فن‌ها، نوار نقاله‌ها، کمپرسورها، دستگاه‌های تولیدی، ماشین‌آلات و خطوط صنعتی کاربرد گسترده‌ای دارند.

سافت استارتر چیست؟

سافت استارتر برای کاهش جریان و تنش‌های مکانیکی هنگام راه‌اندازی موتور استفاده می‌شود. این تجهیز با کنترل تدریجی ولتاژ اعمال‌شده به موتور، شرایط راه‌اندازی نرم‌تری ایجاد می‌کند.

سافت استارتر با VFD یکسان نیست. VFD علاوه بر راه‌اندازی می‌تواند سرعت موتور را در حین کار کنترل کند، در حالی که سافت استارتر عمدتاً برای کنترل فرآیند راه‌اندازی و توقف نرم موتور استفاده می‌شود.

IEC 60947-4-2 الزامات مربوط به کنترلرهای موتور نیمه‌هادی، استارترها و سافت‌استارترها را پوشش می‌دهد.

PLC و تجهیزات اتوماسیون صنعتی

PLC یا کنترلر منطقی برنامه‌پذیر یکی از تجهیزات اصلی اتوماسیون صنعتی است. PLC برای دریافت ورودی‌ها، اجرای برنامه کنترلی و ارسال فرمان به خروجی‌ها استفاده می‌شود.

بسته به نوع سیستم، تجهیزات اتوماسیون می‌توانند شامل PLC، ماژول‌های ورودی و خروجی، رله واسط، HMI، تجهیزات شبکه صنعتی، کنترلرهای دما، سنسورها و تجهیزات ارتباطی باشند.

تجهیزات اندازه‌گیری برق صنعتی

اندازه‌گیری دقیق پارامترهای الکتریکی در صنایع برای پایش عملکرد، مدیریت انرژی، تشخیص خطا و نگهداری تجهیزات اهمیت زیادی دارد.

برخی از تجهیزات متداول اندازه‌گیری شامل آمپرمتر، ولت‌متر، وات‌متر، پاورمتر، کنتور انرژی، فرکانس‌متر، مولتی‌متر، ترانس جریان CT و ترانس ولتاژ PT هستند.

تجهیزات حفاظتی برق صنعتی

تجهیزات حفاظتی وظیفه دارند در شرایط غیرعادی، مدار یا تجهیزات را از منبع انرژی جدا کنند یا اثر خطا را محدود نمایند.

اضافه‌بار، اتصال کوتاه، نشتی جریان، افت یا افزایش ولتاژ، عدم تعادل فاز، اضافه‌دما و اضافه‌ولتاژ از جمله شرایطی هستند که ممکن است نیازمند حفاظت باشند.

انتخاب حفاظت مناسب باید بر اساس نوع بار، جریان نامی، جریان اتصال کوتاه، مشخصات کابل، نوع شبکه و هماهنگی حفاظتی انجام شود.

ایمنی برق در محیط‌های کاری اهمیت ویژه‌ای دارد؛ برای نمونه OSHA خطراتی مانند برق‌گرفتگی، شوک الکتریکی، آتش‌سوزی و انفجار را از مخاطرات مرتبط با برق معرفی می‌کند.

تابلو برق صنعتی

تابلو برق صنعتی محفظه‌ای برای نصب، توزیع، کنترل و حفاظت تجهیزات الکتریکی است. تابلو می‌تواند شامل کلیدهای حفاظتی، کنتاکتورها، رله‌ها، ترمینال‌ها، منابع تغذیه، تجهیزات اندازه‌گیری و کنترل باشد.

تابلوهای صنعتی بسته به کاربرد به تابلوهای توزیع، تابلو کنترل موتور یا MCC، تابلو اتوماسیون، تابلو بانک خازنی، تابلو کنترل و انواع دیگر تقسیم می‌شوند.

MCC یا تابلو کنترل موتور

Motor Control Center یا MCC برای کنترل و حفاظت چندین موتور و مدار مرتبط در یک مجموعه صنعتی استفاده می‌شود.

یک MCC می‌تواند شامل کلیدهای حفاظتی، کنتاکتورها، رله‌های اضافه بار، سافت‌استارترها، درایوها، تجهیزات اندازه‌گیری و تجهیزات کنترلی باشد.

تفاوت تجهیزات برق صنعتی و برق ساختمان

تجهیزات برق صنعتی و ساختمانی از نظر عملکرد پایه مشابه هستند، اما تجهیزات صنعتی معمولاً برای جریان‌های بالاتر، دفعات قطع و وصل بیشتر، کنترل موتور، اتوماسیون، شرایط محیطی سخت‌تر و کارکرد مداوم طراحی می‌شوند.

به همین دلیل نمی‌توان تنها بر اساس شباهت ظاهری، یک تجهیز ساختمانی را به جای تجهیز صنعتی استفاده کرد. ظرفیت قطع، رده کاری، دوام مکانیکی و الکتریکی، شرایط محیطی و استاندارد محصول باید با کاربرد مورد نظر هماهنگ باشد.

استاندارد IEC 60947 در تجهیزات برق صنعتی

خانواده استاندارد IEC 60947 یکی از مهم‌ترین مراجع برای تجهیزات سوئیچینگ و کنترل فشار ضعیف است. این مجموعه بخش‌های مختلفی برای کلیدهای مدار، کلیدها، جداکننده‌ها، کنتاکتورها، استارترهای موتور، تجهیزات مدار فرمان و سایر تجهیزات ارائه می‌کند. نسخه مجموعه IEC 60947 در سال 2026 نیز شامل بخش‌های متعدد این خانواده استاندارد است.

برای مثال، IEC 60947-2 به Circuit Breakerها، IEC 60947-3 به Switch، Disconnector و Switch-Disconnectorها، IEC 60947-4-1 به کنتاکتورها و استارترهای الکترومکانیکی و IEC 60947-5-1 به تجهیزات مدار فرمان می‌پردازد.

نکات مهم هنگام خرید تجهیزات برق صنعتی

انتخاب تجهیزات برق صنعتی باید بر اساس مشخصات واقعی مدار و شرایط بهره‌برداری انجام شود. برخی از مهم‌ترین پارامترهایی که هنگام خرید باید بررسی شوند عبارت‌اند از:

• ولتاژ نامی
• جریان نامی
• فرکانس کاری
• تعداد پل
• ظرفیت قطع
• جریان اتصال کوتاه احتمالی
• نوع بار
• توان موتور یا مصرف‌کننده
• ولتاژ بوبین در تجهیزات فرمان
• رده مصرفی
• درجه حفاظت IP
• دمای کاری
• شرایط رطوبت و گردوغبار
• نحوه نصب
• استاندارد محصول
• برند و کیفیت ساخت
• گارانتی و خدمات پس از فروش

چگونه تجهیزات برق صنعتی مناسب انتخاب کنیم؟

برای انتخاب صحیح ابتدا باید مشخصات شبکه و بار مشخص شود. ولتاژ، جریان، تک‌فاز یا سه‌فاز بودن، نوع بار، توان مصرفی، جریان راه‌اندازی، شرایط محیطی و نحوه کنترل تجهیزات از مهم‌ترین اطلاعات اولیه هستند.

سپس باید مشخصات تجهیز مورد نظر با مدار تطبیق داده شود. برای مثال در انتخاب کنتاکتور، تنها جریان نامی کافی نیست و باید نوع بار، رده مصرفی، توان موتور، ولتاژ بوبین و تعداد کنتاکت‌های کمکی نیز بررسی شود.

در انتخاب کلید حفاظتی نیز جریان نامی، ظرفیت قطع، منحنی عملکرد یا تنظیمات حفاظتی و هماهنگی آن با کابل و تجهیزات پایین‌دست اهمیت دارد.

قیمت تجهیزات برق صنعتی

قیمت تجهیزات برق صنعتی به نوع تجهیز، برند، مشخصات فنی، جریان و ولتاژ نامی، ظرفیت قطع، امکانات کنترلی و حفاظتی، کیفیت ساخت و شرایط بازار بستگی دارد.

به عنوان مثال قیمت یک کنتاکتور با توجه به جریان نامی، تعداد کنتاکت‌های کمکی و ولتاژ بوبین تغییر می‌کند. در کلیدهای اتوماتیک نیز جریان نامی، ظرفیت قطع و نوع واحد حفاظتی تأثیر قابل توجهی بر قیمت دارد.

بنابراین هنگام مقایسه قیمت تجهیزات صنعتی بهتر است محصولات بر اساس مشخصات فنی مشابه مقایسه شوند و صرفاً پایین‌ترین قیمت ملاک انتخاب قرار نگیرد.

خرید تجهیزات برق صنعتی

خرید تجهیزات برق صنعتی باید بر اساس کاربرد و مشخصات دقیق پروژه انجام شود. انتخاب تجهیز نامتناسب می‌تواند باعث عملکرد نامطلوب، افزایش استهلاک، توقف خط تولید و در برخی شرایط ایجاد خطرهای ایمنی شود.

در پروژه‌های صنعتی بزرگ، بهتر است انتخاب تجهیزات بر اساس نقشه‌های الکتریکی، لیست بار، محاسبات اتصال کوتاه، جریان نامی، هماهنگی حفاظتی و شرایط محیطی انجام شود.

همچنین در هنگام خرید باید اصالت کالا، مشخصات درج‌شده روی محصول، کاتالوگ سازنده، استانداردهای مرتبط، شرایط گارانتی و خدمات پس از فروش بررسی شود.

سوالات متداول تجهیزات برق صنعتی