قیمت و خرید ویژه سایر محصولات برق خورشیدی تا 40% تخفیف

سایر محصولات برق خورشیدی چیست؟

در یک سیستم خورشیدی، پنل و اینورتر تنها تجهیزات مورد نیاز نیستند. برای انتقال انرژی، حفاظت الکتریکی، قطع و وصل مدار، اتصال رشته‌های پنل، جلوگیری از آسیب ناشی از اضافه‌ولتاژ، ارت و هم‌بندی، پایش عملکرد و توزیع ایمن برق، مجموعه‌ای از تجهیزات جانبی و حفاظتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این تجهیزات در صنعت فتوولتائیک معمولاً در گروه تجهیزات جانبی یا Balance of System (BOS) قرار می‌گیرند. وزارت انرژی آمریکا نیز BOS را مجموعه تجهیزاتی غیر از ماژول و تجهیزات الکترونیک قدرت معرفی می‌کند و مواردی مانند سیم‌ها، کلیدهای قطع، فیوزها و جعبه‌های کمباینر را در این گروه قرار می‌دهد.

دسته‌بندی «سایر محصولات برق خورشیدی» می‌تواند مجموعه متنوعی از تجهیزات مورد نیاز سیستم‌های خانگی، تجاری، صنعتی، نیروگاهی، آفگرید و هیبرید را پوشش دهد؛ محصولاتی که اگرچه ممکن است نسبت به پنل یا اینورتر کوچک‌تر باشند، اما نقش مهمی در ایمنی، قابلیت اطمینان و عملکرد صحیح سیستم دارند.

تجهیزات جانبی سیستم خورشیدی شامل چه محصولاتی است؟

مهم‌ترین محصولاتی که می‌توان در گروه سایر تجهیزات برق خورشیدی قرار داد عبارت‌اند از:

• جعبه کمباینر خورشیدی DC
• تابلو برق DC خورشیدی
• تابلو برق AC خورشیدی
• فیوز DC خورشیدی
• فیوز هولدر و پایه فیوز DC
• کلید قطع و وصل DC
• کلید ایزولاتور DC
• کلید و تجهیزات حفاظتی AC
• سرج پروتکشن یا SPD خورشیدی
• کابل خورشیدی DC
• کانکتورهای PV مانند MC4 و نمونه‌های سازگار
• کانکتورهای شاخه‌ای و رابط‌های سری و موازی
• جعبه اتصال و Junction Box
• تجهیزات ارت و هم‌بندی
• تجهیزات اندازه‌گیری و مانیتورینگ
• دیتالاگر و تجهیزات ارتباطی
• کنتور و تجهیزات اندازه‌گیری انرژی
• رله‌ها و تجهیزات کنترل
• تجهیزات حفاظت در برابر صاعقه و اضافه‌ولتاژ
• متعلقات کابل‌کشی و مدیریت سیم‌ها

جعبه کمباینر خورشیدی چیست؟

جعبه کمباینر خورشیدی یا PV Combiner Box یکی از تجهیزات مهم بخش DC سیستم فتوولتائیک است که برای جمع‌آوری و ترکیب چند رشته پنل خورشیدی استفاده می‌شود.

در یک سیستم دارای چند String، به جای انتقال مستقل همه رشته‌ها تا تجهیزات پایین‌دست، می‌توان با استفاده از کمباینر مناسب، رشته‌ها را در یک نقطه سازماندهی و در صورت طراحی مناسب، حفاظت و قطع مدار را نیز در همان مجموعه انجام داد.

یک Combiner Box می‌تواند بسته به طراحی شامل فیوزهای رشته‌ای، SPD، کلید قطع، شینه‌ها، ترمینال‌ها و تجهیزات پایش باشد.

کاربرد جعبه کمباینر

• ترکیب چند رشته PV
• سازماندهی سیم‌کشی DC
• امکان نصب تجهیزات حفاظتی
• امکان قطع مدار DC
• کاهش پیچیدگی کابل‌کشی
• تسهیل تعمیر و نگهداری سیستم

انتخاب کمباینر باید بر اساس تعداد رشته‌ها، جریان هر رشته، ولتاژ سیستم، نوع حفاظت مورد نیاز و مشخصات ورودی تجهیزات پایین‌دست انجام شود.

تابلو برق DC خورشیدی

تابلو DC خورشیدی برای مدیریت و حفاظت مدارهای جریان مستقیم سیستم PV استفاده می‌شود. این تابلو ممکن است شامل کلیدهای قطع، فیوزها، SPD، ترمینال‌ها و سایر تجهیزات حفاظتی باشد.

طراحی تابلو DC باید با توجه به حداکثر ولتاژ و جریان سیستم انجام شود. در سیستم‌های فتوولتائیک، مدار DC ویژگی‌های خاصی دارد و قطع جریان DC با قطع جریان AC یکسان نیست؛ به همین دلیل استفاده از تجهیزات دارای مشخصات مناسب برای کاربرد PV اهمیت زیادی دارد.

استاندارد IEC 62548-1 الزامات طراحی آرایه‌های PV از جمله سیم‌کشی DC، تجهیزات حفاظت، قطع و وصل و ارت را پوشش می‌دهد.

تابلو برق AC خورشیدی

تابلو AC بخشی از سیستم است که در سمت جریان متناوب مورد استفاده قرار می‌گیرد. بسته به نوع پروژه می‌تواند تجهیزات حفاظتی و قطع و وصل خروجی اینورتر، مدارهای مصرف‌کننده و اتصال به شبکه را در خود جای دهد.

تجهیزات موجود در تابلو AC می‌تواند شامل کلید اتوماتیک، کلید مینیاتوری، SPD، کنتاکتور، رله، ترمینال و تجهیزات اندازه‌گیری باشد.

انتخاب تجهیزات تابلو AC باید بر اساس ولتاژ، جریان، توان، تعداد فازها، نوع بار و الزامات شبکه انجام شود.

فیوز خورشیدی DC چیست؟

فیوز خورشیدی DC برای حفاظت مدارهای جریان مستقیم در سیستم فتوولتائیک در برابر شرایط اضافه‌جریان استفاده می‌شود.

فیوز باید از نظر ولتاژ DC، جریان نامی، ظرفیت قطع، نوع کاربرد و سازگاری با مشخصات آرایه PV انتخاب شود. استفاده از یک فیوز معمولی بدون بررسی مناسب بودن آن برای مدار DC خورشیدی می‌تواند انتخاب صحیحی نباشد.

در طراحی حفاظت رشته‌ها باید جریان اتصال کوتاه، تعداد رشته‌های موازی، مشخصات پنل و الزامات طراحی سیستم بررسی شود.

فیوز هولدر خورشیدی

فیوز هولدر یا پایه فیوز، محل نصب و اتصال فیوز در مدار است. در سیستم‌های خورشیدی معمولاً از مدل‌هایی استفاده می‌شود که برای ولتاژ و جریان DC مناسب طراحی شده‌اند.

هنگام خرید فیوز هولدر باید حداکثر ولتاژ قابل تحمل، جریان مجاز، تعداد پل، نوع فیوز قابل نصب و شرایط محیطی بررسی شود.

کلید DC و ایزولاتور خورشیدی

کلید قطع DC یا DC Isolator برای جداسازی بخش‌هایی از مدار جریان مستقیم در زمان تعمیرات، سرویس یا شرایط اضطراری مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کلید DC باید برای ولتاژ و جریان واقعی مدار PV مناسب باشد. از آنجا که جریان مستقیم هنگام قطع می‌تواند باعث ایجاد قوس الکتریکی شود، ساختار کلیدهای مناسب برای DC با تجهیزات مخصوص AC متفاوت است.

انتخاب تعداد پل و نحوه قطع مدار باید مطابق طراحی سیستم و مشخصات سازنده انجام شود.

SPD خورشیدی چیست؟

SPD یا Surge Protective Device تجهیزی برای محدود کردن اضافه‌ولتاژهای گذرا و هدایت جریان‌های ناشی از Surge به مسیر حفاظتی مناسب است.

اضافه‌ولتاژ گذرا می‌تواند در اثر صاعقه مستقیم یا غیرمستقیم و همچنین برخی پدیده‌های گذرای شبکه ایجاد شود. در سیستم‌های PV، انتخاب صحیح SPD در سمت DC و در صورت نیاز سمت AC اهمیت زیادی دارد.

استاندارد IEC 61643-31 الزامات و روش‌های آزمون SPDهای مخصوص تأسیسات فتوولتائیک در سمت DC را پوشش می‌دهد و برای سیستم‌های PV تا 1500 ولت DC کاربرد دارد.

SPD نوع DC و AC چه تفاوتی دارند؟

SPD سمت DC برای مدار فتوولتائیک و SPD سمت AC برای مدار متناوب طراحی و انتخاب می‌شود. مشخصات ولتاژ، نوع شبکه، سطح حفاظت، نحوه اتصال زمین و شرایط نصب باید در انتخاب هر دو نوع در نظر گرفته شود.

کابل خورشیدی چیست؟

کابل خورشیدی یا PV Cable برای انتقال انرژی DC بین پنل‌ها، جعبه‌های کمباینر، تجهیزات حفاظتی و اینورتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کابل مورد استفاده در فضای باز باید برای شرایط محیطی پروژه مناسب باشد. مقاومت در برابر تابش UV، تغییرات دما، رطوبت و تنش‌های مکانیکی از عوامل مهم در انتخاب کابل PV هستند.

علاوه بر جنس و سطح مقطع هادی، ولتاژ نامی کابل، جریان قابل تحمل، نوع عایق، انعطاف‌پذیری و الزامات نصب نیز باید بررسی شود.

استاندارد IEC 62548-1 نیز بخشی از الزامات طراحی کابل‌کشی آرایه PV را پوشش می‌دهد و در ویرایش جدید آن الزامات کابل‌ها بازبینی شده است.

سطح مقطع کابل خورشیدی چگونه انتخاب می‌شود؟

سطح مقطع کابل را نمی‌توان فقط بر اساس توان پنل انتخاب کرد. جریان عبوری، طول مسیر، دمای محیط، روش نصب، تعداد کابل‌های مجاور، افت ولتاژ مجاز و شرایط حرارتی باید بررسی شوند.

در مسیرهای طولانی، افت ولتاژ اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. بنابراین کابل باید به اندازه‌ای انتخاب شود که ضمن تحمل جریان، افت ولتاژ آن با طراحی سیستم سازگار باشد.

کانکتور خورشیدی چیست؟

کانکتورهای PV برای اتصال سریع و مطمئن کابل‌های خورشیدی به پنل‌ها، کابل‌ها، کمباینرها و سایر تجهیزات مورد استفاده قرار می‌گیرند.

MC4 یکی از شناخته‌شده‌ترین خانواده‌های کانکتور در صنعت PV است، اما در هنگام خرید نباید فقط به ظاهر کانکتور یا نام تجاری توجه کرد. مشخصات فنی، سازگاری واقعی، ولتاژ و جریان نامی و کیفیت ساخت اهمیت دارد.

نکته مهم درباره کانکتورهای خورشیدی

اتصال کانکتورهای ظاهراً مشابه از برندها یا سازندگان مختلف بدون بررسی سازگاری توصیه نمی‌شود. کیفیت اتصال و سازگاری کانکتورها مستقیماً با قابلیت اطمینان مدار DC ارتباط دارد.

کانکتور شاخه‌ای خورشیدی چیست؟

کانکتورهای شاخه‌ای برای ایجاد اتصال موازی یا ترکیب برخی رشته‌های PV در شرایطی که طراحی سیستم اجازه دهد استفاده می‌شوند.

هنگام استفاده از کانکتورهای شاخه‌ای باید جریان و ولتاژ مدار، نوع اتصال، تعداد رشته‌ها و الزامات حفاظتی بررسی شود. افزایش تعداد رشته‌های موازی بدون طراحی صحیح می‌تواند نیازهای حفاظتی متفاوتی ایجاد کند.

جعبه اتصال یا Junction Box خورشیدی

Junction Box محفظه‌ای برای ایجاد و محافظت از اتصالات الکتریکی است. در برخی کاربردها، جعبه اتصال در ساختار پنل قرار دارد و در برخی سیستم‌ها از جعبه‌های خارجی برای مدیریت اتصال کابل‌ها استفاده می‌شود.

درجه حفاظت محفظه، کیفیت ترمینال‌ها، مقاومت در برابر شرایط محیطی و سازگاری الکتریکی از مشخصات مهم این تجهیزات هستند.

تجهیزات ارت و هم‌بندی سیستم خورشیدی

ارتینگ و هم‌بندی از بخش‌های مهم طراحی ایمن سیستم PV هستند. بسته به نوع سازه، تجهیزات و معماری سیستم، قسمت‌های فلزی و تجهیزات باید مطابق طراحی حفاظتی و مقررات مربوطه به سیستم هم‌بندی و زمین متصل شوند.

تجهیزات مورد استفاده می‌توانند شامل کابل ارت، شینه ارت، کلمپ‌های اتصال، رابط‌های هم‌بندی و متعلقات اتصال به سازه باشند.

IEC 62548-1 الزامات مربوط به switching، earthing و حفاظت در آرایه‌های PV را در چارچوب طراحی سیستم پوشش می‌دهد.

تجهیزات مانیتورینگ سیستم خورشیدی

تجهیزات مانیتورینگ برای مشاهده وضعیت و عملکرد سیستم خورشیدی استفاده می‌شوند. بسته به نوع سیستم، اطلاعاتی مانند توان تولیدی، انرژی روزانه، ولتاژ، جریان، خطاها، وضعیت شبکه و وضعیت باتری قابل پایش است.

مانیتورینگ می‌تواند به صورت محلی روی نمایشگر اینورتر یا از طریق تجهیزات ارتباطی، دیتالاگر، Wi-Fi، Ethernet، RS485 یا روش‌های ارتباطی دیگر انجام شود.

مزیت اصلی مانیتورینگ، شناسایی سریع افت تولید، خطاهای تجهیزات و مشکلات عملکردی است.

دیتالاگر خورشیدی چیست؟

دیتالاگر Solar Data Logger تجهیزی برای دریافت، ثبت و انتقال اطلاعات عملکرد سیستم خورشیدی است.

دیتالاگر می‌تواند اطلاعات را از یک یا چند اینورتر و سایر تجهیزات دریافت کرده و برای مشاهده محلی یا ارسال به یک سامانه مانیتورینگ مورد استفاده قرار دهد.

کنتور و تجهیزات اندازه‌گیری برق خورشیدی

کنتورها و تجهیزات اندازه‌گیری برای اندازه‌گیری انرژی تولیدی، مصرفی یا تبادل انرژی با شبکه مورد استفاده قرار می‌گیرند.

در سیستم‌های هوشمند و هیبرید، تجهیزات اندازه‌گیری می‌توانند اطلاعات لازم را برای مدیریت انرژی و تعیین میزان مصرف، تولید یا تزریق به شبکه در اختیار کنترلر قرار دهند.

تجهیزات حفاظت در برابر صاعقه و اضافه‌ولتاژ

سیستم خورشیدی به دلیل قرار گرفتن پنل‌ها و کابل‌ها در فضای باز می‌تواند در معرض اضافه‌ولتاژهای ناشی از صاعقه و سایر گذراهای الکتریکی قرار گیرد.

حفاظت در برابر صاعقه باید به صورت یک سیستم هماهنگ شامل ارزیابی ریسک، مسیرهای مناسب هم‌بندی و زمین، انتخاب SPD مناسب و رعایت فاصله‌ها و الزامات نصب انجام شود.

استاندارد IEC 61643-32 اصول انتخاب، نصب و هماهنگی SPDها در سیستم‌های PV را بررسی می‌کند و موضوعاتی مانند محل نصب و هماهنگی تجهیزات حفاظتی را مورد توجه قرار می‌دهد.

چرا تجهیزات جانبی خورشیدی اهمیت دارند؟

عملکرد یک سیستم خورشیدی تنها به کیفیت پنل و اینورتر وابسته نیست. اتصال‌های نامناسب، کابل نامرغوب، حفاظت ناکافی، فیوز نامناسب یا طراحی نادرست تابلو می‌تواند قابلیت اطمینان کل سیستم را کاهش دهد.

به همین دلیل تجهیزات جانبی باید به عنوان بخشی از طراحی اصلی سیستم در نظر گرفته شوند، نه محصولاتی که صرفاً پس از نصب پنل و اینورتر به سیستم اضافه می‌شوند.

NREL نیز در بررسی روندهای فناوری و قابلیت اطمینان سیستم‌های PV، مواردی مانند کانکتورها، Combiner Box، تجهیزات الکترونیکی و سازه‌های نصب را در حوزه Balance of System مورد توجه قرار داده است.

چگونه تجهیزات برق خورشیدی مناسب را انتخاب کنیم؟

انتخاب تجهیزات جانبی باید از مشخصات واقعی سیستم آغاز شود. مهم‌ترین اطلاعات مورد نیاز شامل توان سیستم، تعداد پنل‌ها، تعداد رشته‌ها، ولتاژ DC، جریان DC، نوع اینورتر، طول کابل‌ها، شرایط محیطی و نوع اتصال به شبکه است.

پس از مشخص شدن این اطلاعات، هر تجهیز باید با توجه به کاربرد خود انتخاب شود. برای مثال، کابل باید از نظر سطح مقطع و شرایط محیطی بررسی شود، فیوز باید با جریان و ولتاژ مدار هماهنگ باشد و SPD باید برای سمت مناسب و سطح ولتاژ صحیح انتخاب شود.

مهم‌ترین مشخصات هنگام خرید تجهیزات برق خورشیدی

• ولتاژ نامی DC یا AC
• جریان نامی
• حداکثر جریان قابل تحمل
• ظرفیت قطع تجهیزات حفاظتی
• تعداد پل
• نوع کاربرد DC یا AC
• درجه حفاظت IP
• محدوده دمای کاری
• مقاومت در برابر UV در تجهیزات فضای باز
• سازگاری با کابل و کانکتور
• استاندارد و گواهی‌های محصول
• کیفیت ساخت
• برند و سابقه تولیدکننده
• گارانتی و خدمات پس از فروش

قیمت تجهیزات برق خورشیدی

قیمت تجهیزات برق خورشیدی به نوع محصول، ظرفیت الکتریکی، برند، کیفیت ساخت، استانداردها، درجه حفاظت، تعداد قطب‌ها، سطح ولتاژ، قابلیت‌های حفاظتی و شرایط بازار بستگی دارد.

برای مثال، قیمت یک Combiner Box به تعداد ورودی‌ها، تجهیزات حفاظتی نصب‌شده، نوع SPD، فیوزها، کلید DC، جنس و درجه حفاظت محفظه وابسته است. قیمت کابل نیز با سطح مقطع، جنس هادی، کیفیت عایق و طول مورد نیاز تغییر می‌کند.

بنابراین برای مقایسه قیمت، بهتر است محصولات از نظر مشخصات فنی یکسان یا نزدیک به یکدیگر مقایسه شوند و صرفاً ارزان‌ترین محصول انتخاب نشود.

خرید سایر تجهیزات برق خورشیدی

برای خرید سایر تجهیزات برق خورشیدی ابتدا باید نوع سیستم و معماری آن مشخص شود. سپس بر اساس مشخصات پنل، اینورتر، باتری و شبکه، تجهیزات جانبی انتخاب شوند.

در خرید تجهیزات حفاظتی، توجه به ولتاژ و جریان نامی، ظرفیت قطع، نوع مدار، استاندارد محصول و شرایط نصب اهمیت ویژه‌ای دارد. در تجهیزات ارتباطی نیز سازگاری پروتکل و اینورتر باید بررسی شود.

برای پروژه‌های بزرگ، بهتر است تجهیزات جانبی بر اساس نقشه تک‌خطی، محاسبات جریان اتصال کوتاه، مشخصات کابل، سطح حفاظت مورد نیاز و الزامات پروژه انتخاب شوند.

تفاوت تجهیزات خورشیدی DC و AC

بخش DC سیستم معمولاً از پنل‌ها تا ورودی تجهیزات تبدیل توان را شامل می‌شود، در حالی که بخش AC بعد از خروجی اینورتر قرار می‌گیرد.

تجهیزات مورد استفاده در این دو بخش لزوماً قابل جایگزینی نیستند. برای مثال، کلید، فیوز و SPD باید بر اساس نوع جریان، ولتاژ و مشخصات مدار انتخاب شوند.

این موضوع یکی از مهم‌ترین نکات هنگام خرید تجهیزات خورشیدی است؛ زیرا یک محصول با مشخصات مناسب برای مدار AC الزاماً برای مدار PV DC مناسب نیست.

استانداردهای مهم تجهیزات جانبی سیستم خورشیدی

استانداردهای بین‌المللی مختلفی برای بخش‌های گوناگون سیستم PV وجود دارد. IEC 62548-1 یکی از استانداردهای مهم در زمینه طراحی آرایه PV است و موضوعاتی مانند سیم‌کشی DC، حفاظت الکتریکی، قطع و وصل و ارت را پوشش می‌دهد.

برای SPDهای مورد استفاده در سمت DC سیستم‌های فتوولتائیک، IEC 61643-31 الزامات و روش‌های آزمون مربوطه را مشخص می‌کند.

در سمت AC نیز استانداردهای مرتبط با تجهیزات حفاظت در برابر Surge باید با توجه به نوع شبکه و کاربرد مورد بررسی قرار گیرند. IEC 61643-11 الزامات و روش‌های آزمون SPDهای متصل به سیستم‌های برق AC فشار ضعیف را پوشش می‌دهد.

علاوه بر استاندارد محصول، الزامات ملی، مقررات شرکت برق و مشخصات پروژه نیز باید هنگام طراحی و نصب رعایت شوند.

چک‌لیست تجهیزات یک سیستم خورشیدی

بسته به نوع پروژه، یک سیستم خورشیدی می‌تواند شامل مجموعه‌ای از تجهیزات زیر باشد:

• پنل خورشیدی
• اینورتر خورشیدی
• شارژ کنترلر در سیستم‌های مربوطه
• باتری در سیستم‌های ذخیره‌سازی
• کابل PV
• کانکتور خورشیدی
• Combiner Box
• فیوز DC
• کلید DC
• SPD سمت DC
• تابلو DC
• تابلو AC
• کلید و فیوز AC
• SPD سمت AC
• تجهیزات ارت و هم‌بندی
• سیستم مانیتورینگ
• دیتالاگر و تجهیزات ارتباطی
• کنتور و تجهیزات اندازه‌گیری
• متعلقات کابل‌کشی

سوالات متداول سایر محصولات برق خورشیدی