یونیت هیتر یکی از تجهیزات کاربردی برای تأمین گرمایش فضاهای بزرگ، صنعتی و تجاری است؛ به‌خصوص در مکان‌هایی که حجم هوا زیاد است، ارتفاع سقف قابل توجه است و گرمایش سریع و مؤثر اهمیت دارد. سوله‌های صنعتی، کارخانه‌ها، کارگاه‌ها، انبارها، سالن‌های ورزشی، تعمیرگاه‌ها، نمایشگاه‌ها، فروشگاه‌های بزرگ و برخی فضاهای عمومی از مهم‌ترین محل‌هایی هستند که می‌توان از یونیت هیتر برای گرمایش آنها استفاده کرد.
ساختار یونیت هیتر در مقایسه با بسیاری از سیستم‌های گرمایشی نسبتاً ساده است. دستگاه معمولاً از یک کویل حرارتی، فن، الکتروموتور، بدنه، دمپرهای هدایت هوا و تجهیزات کنترلی تشکیل می‌شود. آب گرم یا بخار وارد کویل شده و سطح آن را گرم می‌کند؛ سپس فن، هوای محیط را از روی کویل عبور داده و هوای گرم‌شده را با سرعت مناسب دوباره به سالن بازمی‌گرداند. همین فرآیند باعث می‌شود گرما در مدت زمان کوتاه‌تری در فضای مورد نظر توزیع شود.
در این دسته‌بندی می‌توانید انواع یونیت هیتر را از برندهایی مانند ساراول، دماتجهیز، داتیس کار و تهویه آریا بررسی کنید. انتخاب میان این محصولات باید بر اساس ظرفیت گرمایشی، هوادهی، نوع سیال گرم‌کننده، ارتفاع نصب، ابعاد سالن، میزان پرت حرارتی و شرایط پروژه انجام شود. در واقع، بهترین یونیت هیتر لزوماً بزرگ‌ترین یا گران‌ترین مدل نیست؛ بلکه دستگاهی است که بتواند در شرایط واقعی پروژه، بار حرارتی مورد نیاز را با توزیع هوای مناسب تأمین کند.
یونیت هیتر چیست؟
یونیت هیتر یک دستگاه گرمایشی فن‌دار است که برای انتقال حرارت به هوای محیط مورد استفاده قرار می‌گیرد. در مدل‌های متداول، آب گرم یا بخار به عنوان سیال حامل انرژی حرارتی وارد کویل می‌شود. فن، هوای محیط را از روی کویل عبور می‌دهد و پس از گرم شدن، آن را با سرعت مشخصی در سالن منتشر می‌کند.
تفاوت اصلی یونیت هیتر با تجهیزات گرمایشی مانند رادیاتور در وجود فن و نحوه انتقال حرارت است. رادیاتور عمدتاً از طریق گردش طبیعی هوا محیط را گرم می‌کند، در حالی که یونیت هیتر با ایجاد جریان اجباری هوا می‌تواند حجم بیشتری از هوای گرم را در مدت زمان کوتاه‌تری جابه‌جا کند.
این ویژگی برای سالن‌هایی که حجم زیادی دارند بسیار مهم است. در یک سوله صنعتی با سقف بلند، استفاده از تعداد زیادی رادیاتور ممکن است از نظر اقتصادی و اجرایی منطقی نباشد. یونیت هیتر را می‌توان در نقاط مناسب نصب کرد و با تنظیم جهت پرتاب هوا، گرما را به قسمت‌های مورد نیاز رساند.
یونیت هیترهای صنعتی معمولاً از کویل حرارتی، فن آکسیال یا در برخی طراحی‌ها فن مناسب دیگر، موتور، قاب یا بدنه فلزی و تجهیزات هدایت جریان هوا تشکیل می‌شوند. منابع تخصصی نیز یونیت هیتر را تجهیزی متشکل از کویل و فن معرفی می‌کنند که برای فضاهای بزرگ مانند کارخانه‌ها، انبارها و سالن‌های ورزشی کاربرد دارد.
یونیت هیتر چگونه کار می‌کند؟
عملکرد یونیت هیتر بر پایه انتقال حرارت از سیال گرم‌کننده به هوای محیط است. در یک سیستم آب گرم، آب گرم تولیدشده توسط موتورخانه یا دیگ وارد کویل دستگاه می‌شود. سطح کویل گرم می‌شود و فن، هوای سالن را از میان پره‌ها و سطوح حرارتی کویل عبور می‌دهد. هوای گرم‌شده سپس از طریق دهانه خروجی به محیط بازمی‌گردد.
در سیستم بخار نیز بخار وارد کویل می‌شود و انرژی حرارتی خود را به سطح کویل منتقل می‌کند. هوا با عبور از روی کویل گرم شده و به محیط بازمی‌گردد. تفاوت دمای سیال، دبی سیال، سطح تبادل حرارتی کویل و حجم هوای عبوری همگی روی ظرفیت واقعی دستگاه تأثیر دارند.
فن نیز نقش مهمی در عملکرد یونیت هیتر دارد. اگر هوادهی دستگاه با ابعاد و ظرفیت حرارتی آن هماهنگ نباشد، ممکن است گرما به خوبی در سالن توزیع نشود. به همین دلیل هنگام خرید نباید فقط ظرفیت حرارتی دستگاه را بررسی کرد؛ مقدار هوادهی، سرعت خروجی هوا و نحوه توزیع آن نیز اهمیت دارد.
اجزای اصلی یونیت هیتر
یونیت هیتر از چند بخش اصلی تشکیل شده است که عملکرد آنها در کنار یکدیگر باعث ایجاد گرمایش می‌شود.
کویل حرارتی
کویل مهم‌ترین بخش انتقال حرارت دستگاه است. آب گرم یا بخار از داخل لوله‌های کویل عبور می‌کند و حرارت را به لوله‌ها و پره‌ها منتقل می‌کند. هوای عبوری از روی سطح کویل نیز این انرژی را دریافت می‌کند.
جنس لوله، جنس فین، تعداد ردیف‌ها، سطح حرارتی و نحوه طراحی کویل روی ظرفیت گرمایشی اثر می‌گذارند. در مدل‌های مختلف ممکن است از لوله‌های مسی، فولادی یا ساختارهای متفاوت استفاده شود. انتخاب متریال باید متناسب با نوع سیال، فشار کاری و شرایط محیطی انجام شود.
فن
فن وظیفه عبور دادن هوا از روی کویل و پرتاب هوای گرم به داخل سالن را بر عهده دارد. دبی هوای فن با واحدهایی مانند CFM یا مترمکعب بر ساعت بیان می‌شود.
فن باید بتواند حجم هوای مورد نیاز را با فشار استاتیکی مناسب جابه‌جا کند. انتخاب فن بیش از حد ضعیف باعث می‌شود هوای گرم به اندازه کافی در سالن توزیع نشود و انتخاب فن بیش از اندازه بزرگ نیز می‌تواند باعث افزایش مصرف برق و صدای دستگاه شود.
الکتروموتور
الکتروموتور نیروی لازم برای چرخش فن را تأمین می‌کند. توان موتور، دور موتور و نوع برق ورودی از مشخصات مهم آن هستند.
در برخی یونیت هیترها موتور تک‌دور استفاده می‌شود و در برخی مدل‌ها امکان استفاده از دورهای مختلف یا کنترل سرعت وجود دارد. انتخاب سرعت فن می‌تواند روی میزان پرتاب هوا، صدای دستگاه و نحوه توزیع گرما اثر بگذارد.
بدنه
بدنه یونیت هیتر معمولاً از ورق فلزی ساخته می‌شود و وظیفه حفاظت از اجزای داخلی و ایجاد ساختار مناسب برای نصب دستگاه را بر عهده دارد. کیفیت رنگ و پوشش بدنه در محیط‌های صنعتی و مرطوب اهمیت بیشتری دارد.
دمپر و پره‌های هدایت هوا
دمپرها یا پره‌های هدایت هوا برای تنظیم جهت جریان هوای خروجی استفاده می‌شوند. این بخش به کاربر اجازه می‌دهد مسیر پرتاب هوای گرم را تا حدی متناسب با شرایط سالن تنظیم کند.
جهت خروج هوا در یونیت هیتر اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اگر هوای گرم در ارتفاع بالا باقی بماند، بخشی از انرژی حرارتی بدون آنکه به محدوده حضور افراد برسد در لایه‌های بالایی سالن تجمع خواهد کرد.
انواع یونیت هیتر بر اساس سیال گرمایشی
یونیت هیترها را می‌توان بر اساس منبع یا سیال تأمین‌کننده حرارت به چند گروه اصلی تقسیم کرد. سه گروه مهم شامل یونیت هیتر آب گرم، بخار و برقی هستند.
یونیت هیتر آب گرم
یونیت هیتر آب گرم یکی از رایج‌ترین مدل‌ها برای سیستم‌های گرمایش مرکزی است. آب گرم توسط دیگ یا سیستم تولید حرارت آماده شده و از طریق لوله‌کشی به کویل دستگاه منتقل می‌شود.
این نوع یونیت هیتر برای کارخانه‌ها، کارگاه‌ها، سوله‌ها، انبارها، فروشگاه‌های بزرگ و بسیاری از فضاهای صنعتی مناسب است؛ به‌خصوص زمانی که ساختمان دارای موتورخانه مرکزی باشد.
مزیت مهم سیستم آب گرم این است که منبع تولید حرارت می‌تواند از دستگاه گرمایشی جدا باشد. بنابراین چند یونیت هیتر می‌توانند از یک موتورخانه مرکزی تغذیه شوند.
یونیت هیتر بخار
در یونیت هیتر بخار، بخار تولیدشده توسط بویلر یا سیستم بخار وارد کویل می‌شود. این مدل بیشتر در پروژه‌هایی کاربرد دارد که از قبل سیستم بخار در مجموعه وجود داشته باشد.
یونیت هیتر بخار می‌تواند برای فضاهایی که به ظرفیت حرارتی بالا و گرمایش سریع نیاز دارند مورد استفاده قرار گیرد. با این حال طراحی و اجرای سیستم بخار نیازمند رعایت الزامات فنی، کنترل فشار، تخلیه کندانس و تجهیزات مناسب است.
برخی سازندگان، یونیت هیترهای بخار را در بازه گسترده‌ای از ظرفیت تولید می‌کنند و امکان ساخت مدل‌های سفارشی برای پروژه‌های با نیاز حرارتی بالاتر نیز وجود دارد. برای نمونه، داتیس کار مدل‌های بخار خود را از ظرفیت‌های حدود 30000 تا 400000 BTU/h و بالاتر به صورت سفارشی معرفی کرده است.
یونیت هیتر برقی
یونیت هیتر برقی به جای آب گرم یا بخار از المنت‌های الکتریکی برای تولید حرارت استفاده می‌کند. این مدل در مکان‌هایی که دسترسی به موتورخانه یا شبکه آب گرم وجود ندارد می‌تواند کاربرد داشته باشد.
با این حال توان الکتریکی مورد نیاز یونیت هیتر برقی ممکن است بالا باشد. بنابراین قبل از انتخاب این نوع دستگاه باید ظرفیت برق ساختمان، آمپراژ، نوع برق و امکان اجرای مدار اختصاصی بررسی شود.
انواع یونیت هیتر از نظر محل نصب
یونیت هیتر سقفی
یونیت هیتر سقفی یکی از متداول‌ترین مدل‌ها برای سالن‌های صنعتی و سوله‌ها است. دستگاه در ارتفاع نصب می‌شود و جریان هوای گرم را به سمت فضای مورد استفاده هدایت می‌کند.
مزیت اصلی نصب سقفی، آزاد ماندن فضای کف است. در محیط‌هایی که ماشین‌آلات، قفسه‌ها، خودرو یا تجهیزات صنعتی در کف سالن قرار دارند، این ویژگی اهمیت زیادی دارد.
یونیت هیتر دیواری
در برخی پروژه‌ها نصب یونیت هیتر روی دیوار امکان‌پذیر است. این روش می‌تواند برای سالن‌هایی که شرایط سازه‌ای مناسب برای نصب سقفی ندارند کاربرد داشته باشد.
یونیت هیتر زمینی
مدل‌های زمینی برای شرایطی استفاده می‌شوند که امکان نصب مناسب در ارتفاع وجود ندارد یا پروژه به توزیع هوای خاصی نیاز دارد. در این نوع نصب باید مسیر جریان هوا و ایمنی اطراف دستگاه به دقت بررسی شود.
یونیت هیتر مناسب سوله
سوله یکی از مهم‌ترین کاربردهای یونیت هیتر است. ارتفاع زیاد، حجم بالای هوا و باز و بسته شدن مکرر درهای بزرگ باعث می‌شود بار حرارتی سوله با یک ساختمان اداری معمولی تفاوت زیادی داشته باشد.
در سوله‌های صنعتی باید ابتدا حجم فضا، ارتفاع سقف، میزان عایق‌کاری، جنس دیوارها و سقف، تعداد درهای بزرگ، دفعات باز و بسته شدن آنها و دمای مطلوب تعیین شود. سپس بار حرارتی محاسبه شده و ظرفیت مناسب یونیت هیتر انتخاب شود.
تعداد دستگاه‌ها نیز اهمیت دارد. استفاده از چند یونیت هیتر کوچک‌تر در نقاط مناسب ممکن است نسبت به یک دستگاه بسیار بزرگ، توزیع گرمای بهتری ایجاد کند. جانمایی باید به شکلی باشد که نقاط سرد و گرم شدید در سالن ایجاد نشود.
یونیت هیتر برای کارخانه و کارگاه
در کارخانه‌ها و کارگاه‌ها علاوه بر بار حرارتی، نوع فعالیت نیز باید در انتخاب سیستم گرمایش لحاظ شود. ماشین‌آلات، خطوط تولید، درهای صنعتی و حضور کارکنان می‌توانند بر الگوی دمایی سالن تأثیر بگذارند.
در کارگاه‌هایی که درها مرتب باز می‌شوند، نفوذ هوای سرد می‌تواند بخش قابل توجهی از بار گرمایشی را تشکیل دهد. در چنین شرایطی انتخاب یونیت هیتر فقط بر اساس متراژ سالن ممکن است باعث کمبود ظرفیت شود.
در کارگاه‌هایی که گردوغبار یا آلاینده‌های خاص وجود دارد نیز باید طراحی و محل نصب دستگاه با شرایط محیط هماهنگ باشد و برنامه سرویس و تمیزکاری فن و کویل در نظر گرفته شود.
یونیت هیتر برای انبار
در انبارها معمولاً ارتفاع زیاد و تراکم بالای کالا وجود دارد. بنابراین نحوه پرتاب هوا اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. اگر جریان هوای گرم به درستی هدایت نشود، ممکن است گرما در بخش بالایی سالن جمع شود.
جانمایی دستگاه‌ها باید به گونه‌ای باشد که هوای گرم در محدوده مورد نظر گردش داشته باشد و قفسه‌ها مانع توزیع مناسب جریان هوا نشوند. در انبارهایی که کالا به دمای مشخصی نیاز دارد، کنترل دما اهمیت بیشتری خواهد داشت.
یونیت هیتر برای سالن ورزشی
سالن‌های ورزشی معمولاً حجم زیادی دارند و در زمان برگزاری فعالیت، تعداد افراد حاضر می‌تواند تغییر کند. یونیت هیتر می‌تواند برای گرمایش چنین فضاهایی گزینه مناسبی باشد، اما انتخاب دستگاه باید با توجه به ارتفاع سالن و نحوه توزیع هوا انجام شود.
سرعت هوای خروجی نیز اهمیت دارد. جریان هوای بیش از اندازه شدید می‌تواند برای افراد حاضر در سالن آزاردهنده باشد. بنابراین ظرفیت فن و جهت پرتاب باید با شرایط استفاده هماهنگ شود.
محاسبه ظرفیت یونیت هیتر
انتخاب ظرفیت یونیت هیتر از مهم‌ترین مراحل طراحی سیستم گرمایشی است. ظرفیت نباید صرفاً بر اساس متراژ سالن تعیین شود. حجم فضا، اختلاف دمای داخل و خارج، کیفیت عایق‌کاری، سطح پنجره‌ها، درهای ورودی، نفوذ هوای بیرون و نوع کاربری همگی بر بار حرارتی تأثیر دارند.
در محاسبات دقیق، انتقال حرارت از دیوارها، سقف، کف، پنجره‌ها و درها در کنار هوای نفوذی و سایر بارهای مرتبط بررسی می‌شود. برخی روش‌های مهندسی، بار حرارتی را بر اساس ضرایب انتقال حرارت سطوح و میزان نفوذ هوا محاسبه می‌کنند.
برای برآورد اولیه در برخی سالن‌ها می‌توان از روش حجم فضا و ضریب تقریبی استفاده کرد؛ با این حال این روش جایگزین محاسبه مهندسی بار حرارتی نیست. منابع تخصصی نیز تأکید می‌کنند که انتخاب ظرفیت نباید تنها بر اساس متراژ باشد و عواملی مانند حجم، اختلاف دما، عایق‌کاری و تعویض هوا باید در نظر گرفته شوند.
فرمول تقریبی محاسبه ظرفیت
در برآوردهای اولیه برخی پروژه‌های صنعتی می‌توان از رابطه تقریبی زیر استفاده کرد:
بار حرارتی تقریبی = حجم فضا × ضریب بار حرارتی
ضریب مورد استفاده به شرایط ساختمان وابسته است. سالن دارای عایق مناسب، سوله فلزی با پرت حرارتی بالا، سالن با درهای بزرگ یا فضای واقع در منطقه سردسیر، ضرایب یکسانی ندارند.
به همین دلیل این فرمول برای برآورد اولیه مناسب است اما برای پروژه‌های حساس، محاسبه کامل بار حرارتی و بررسی شرایط طراحی توصیه می‌شود.
تأثیر ارتفاع سقف بر انتخاب یونیت هیتر
ارتفاع سقف یکی از عواملی است که در انتخاب و جانمایی یونیت هیتر گاهی نادیده گرفته می‌شود. هوای گرم به صورت طبیعی تمایل به حرکت به سمت بالا دارد. اگر دستگاه در ارتفاع زیاد نصب شود و جریان هوا به درستی هدایت نشود، ممکن است قسمت زیادی از انرژی حرارتی در لایه‌های بالایی سالن جمع شود.
برای کنترل این مسئله، ارتفاع نصب، زاویه پرتاب، سرعت خروجی و محل نصب دستگاه باید در کنار یکدیگر بررسی شوند. در برخی سالن‌های بلند نیز استفاده از فن‌های گردش هوا می‌تواند برای کاهش اختلاف دما بین لایه‌های مختلف مورد بررسی قرار گیرد.
یونیت هیتر ساراول
یونیت هیتر ساراول یکی از محصولات شناخته‌شده این حوزه است و شرکت ساراول برای این محصول مدل‌های مختلفی ارائه کرده است. یونیت هیتر کلاسیک ساراول برای استفاده در فروشگاه‌ها، رستوران‌ها، ادارات، مدارس و کاربردهای صنعتی معرفی شده و در ظرفیت‌های مختلف تولید می‌شود. طبق اطلاعات سازنده، این سری در دو تیپ استاندارد و ظرفیت بالا و در مدل‌های مختلف ارائه شده است.
یکی از نکات مهم در محصولات ساراول تنوع ظرفیت و هوادهی است. بر اساس اطلاعات منتشرشده توسط سازنده، یونیت هیتر کلاسیک این شرکت در محدوده هوادهی حدود 200 تا 3500 CFM عرضه می‌شود و برای مدل‌های مختلف از موتورهای 900 یا 1400 دور استفاده شده است.
این تنوع باعث می‌شود هنگام انتخاب یونیت هیتر ساراول، مشخص کردن مدل و ظرفیت اهمیت زیادی داشته باشد. به جای اینکه صرفاً برند را معیار قرار دهید، باید هوادهی، ظرفیت حرارتی، دور موتور، ابعاد دستگاه و شرایط پروژه با یکدیگر مقایسه شوند.
یونیت هیتر دماتجهیز
یونیت هیتر دماتجهیز در گروه تجهیزات گرمایش سالن‌ها و فضاهای بزرگ قرار می‌گیرد و مدل‌های مختلف آن برای کاربردهای صنعتی و ساختمانی قابل بررسی هستند. در انتخاب این محصولات نیز باید ظرفیت گرمایشی، نوع کویل، هوادهی و شرایط نصب با پروژه تطبیق داده شود.
یکی از نکات مهم در انتخاب یونیت هیتر، تفاوت بین ظرفیت اسمی و عملکرد واقعی دستگاه است. ظرفیت اعلام‌شده معمولاً تحت شرایط مشخصی از دمای آب ورودی، دمای هوای ورودی و دبی هوا اندازه‌گیری می‌شود. اگر شرایط واقعی پروژه با شرایط کاتالوگ متفاوت باشد، ظرفیت قابل دستیابی نیز تغییر خواهد کرد.
بنابراین در مقایسه یونیت هیتر دماتجهیز با سایر برندها باید شرایط یکسانی برای مقایسه در نظر گرفته شود. مقایسه صرفاً بر اساس عدد ظرفیت بدون توجه به دمای سیال و هوادهی می‌تواند گمراه‌کننده باشد.
یونیت هیتر داتیس کار
یونیت هیتر داتیس کار در مدل‌های آب گرم و بخار عرضه می‌شود و برای پروژه‌های مختلف با ظرفیت‌های متفاوت قابل استفاده است. طبق اطلاعات فنی منتشرشده، یونیت هیتر آب گرم این برند در مدل‌هایی مانند DUH-10، DUH-16، DUH-25، DUH-31، DUH-37، DUH-52، DUH-60 و DUH-67 ارائه شده و ظرفیت و هوادهی مدل‌ها با یکدیگر تفاوت دارد.
برای مثال، در اطلاعات فنی برخی مدل‌های داتیس کار، هوادهی از حدود 1000 تا 4000 CFM و ظرفیت حرارتی از حدود 40000 تا 350000 BTU/h ذکر شده است. این اعداد نشان می‌دهند که انتخاب مدل باید بر اساس نیاز پروژه انجام شود و نمی‌توان یک مدل را برای تمام سوله‌ها یا کارگاه‌ها مناسب دانست.
یونیت هیتر بخار داتیس کار نیز در ظرفیت‌های مختلف تولید می‌شود و برای پروژه‌هایی که سیستم بخار در اختیار دارند می‌تواند گزینه‌ای مناسب برای بررسی باشد.
یونیت هیتر تهویه آریا
یونیت هیتر تهویه آریا در گروه تجهیزات گرمایش فضاهای بزرگ و صنعتی قرار می‌گیرد. هنگام انتخاب محصولات این برند نیز باید مشخصات مدل، ظرفیت حرارتی، هوادهی، نوع سیال، ابعاد و شرایط نصب بررسی شود.
برای پروژه‌های صنعتی، انتخاب دستگاه تنها بر اساس مساحت سالن کافی نیست. شرایط اقلیمی، جنس سازه، ارتفاع، میزان باز شدن درها و نوع فعالیت سالن می‌تواند ظرفیت مورد نیاز را تغییر دهد. بنابراین مدل مناسب یونیت هیتر تهویه آریا باید با شرایط واقعی پروژه تطبیق داده شود.
تفاوت یونیت هیتر و هواساز
یونیت هیتر و هواساز هر دو می‌توانند برای جابه‌جایی و تغییر دمای هوا استفاده شوند، اما ساختار و هدف طراحی آنها یکسان نیست. یونیت هیتر عمدتاً برای گرمایش موضعی یا مؤثر فضاهای بزرگ طراحی شده و ساختار ساده‌تری دارد.
هواساز معمولاً یک سیستم کامل‌تر برای مدیریت هواست و می‌تواند بسته به طراحی شامل کویل‌های سرمایشی و گرمایشی، فیلتر، دمپر، بخش هوای تازه، فن و تجهیزات کنترلی باشد. به همین دلیل زمانی که هدف فقط گرمایش یک سالن بزرگ باشد، یونیت هیتر می‌تواند راهکار ساده‌تر و کم‌حجم‌تری باشد.
اگر پروژه به هوای تازه، فیلتراسیون، سرمایش، کنترل رطوبت یا مدیریت دقیق شرایط هوای ورودی نیاز داشته باشد، هواساز گزینه جامع‌تری خواهد بود.
تفاوت یونیت هیتر و فن کویل
فن کویل بیشتر در ساختمان‌های مسکونی، اداری، هتل‌ها و فضاهایی استفاده می‌شود که نیاز به کنترل شرایط هر فضا وجود دارد. یونیت هیتر بیشتر برای فضاهای بزرگ‌تر مانند سالن‌ها، سوله‌ها و کارگاه‌ها کاربرد دارد.
یونیت هیتر معمولاً ظرفیت هوادهی و پرتاب هوای بیشتری دارد و برای ایجاد گردش هوای گرم در فضای بزرگ طراحی می‌شود. فن کویل‌ها معمولاً در ظرفیت‌های کوچک‌تر و برای فضاهای مشخص مورد استفاده قرار می‌گیرند.
تعداد یونیت هیتر مورد نیاز چگونه تعیین می‌شود؟
پس از تعیین بار حرارتی کل، باید ظرفیت دستگاه‌ها به نحوی انتخاب شود که گرما به شکل یکنواخت در سالن توزیع شود. از نظر تئوری می‌توان تمام ظرفیت را با یک دستگاه تأمین کرد، اما در بسیاری از سالن‌ها استفاده از چند دستگاه کوچک‌تر باعث توزیع بهتر گرما می‌شود.
برای مثال، اگر یک سالن طول زیادی داشته باشد، نصب یک دستگاه در یک انتها ممکن است باعث ایجاد اختلاف دما در بخش‌های مختلف شود. در چنین شرایطی چند یونیت هیتر در نقاط مناسب می‌توانند عملکرد بهتری ایجاد کنند.
تعداد دستگاه‌ها به هندسه سالن، ارتفاع، محل درها، موانع داخلی و الگوی جریان هوا نیز وابسته است.
جانمایی یونیت هیتر
جانمایی صحیح یکی از عوامل مؤثر در عملکرد سیستم است. دستگاه نباید صرفاً در محلی نصب شود که از نظر سازه‌ای امکان نصب دارد؛ بلکه مسیر جریان هوای گرم نیز باید بررسی شود.
در سالن‌های مستطیلی، ممکن است چند دستگاه در امتداد طول سالن نصب شوند. در فضاهایی با چند بخش کاری، ممکن است جانمایی دستگاه‌ها بر اساس محدوده فعالیت انجام شود. همچنین باید توجه داشت که قفسه‌ها، جرثقیل سقفی، ماشین‌آلات و سازه‌های داخلی می‌توانند مسیر جریان هوا را تغییر دهند.
مزایای یونیت هیتر
- گرمایش سریع فضاهای بزرگ
- مناسب برای سالن‌ها و سوله‌های با حجم هوای زیاد
- اشغال فضای کم در کف سالن
- امکان نصب سقفی یا دیواری در بسیاری از مدل‌ها
- امکان استفاده از آب گرم یا بخار در سیستم‌های مرکزی
- قابلیت هدایت جریان هوای گرم
- تنوع ظرفیت و هوادهی
- امکان استفاده از چند دستگاه برای توزیع بهتر گرما
- ساختار نسبتاً ساده و دسترسی مناسب به اجزای اصلی برای سرویس
معایب و محدودیت‌های یونیت هیتر
یونیت هیتر در کنار مزایای خود محدودیت‌هایی نیز دارد. وجود فن باعث ایجاد صدا می‌شود و اگر دستگاه به شکل نامناسب نصب شود، ممکن است جریان هوای خروجی برای افراد آزاردهنده باشد.
همچنین عملکرد یونیت هیتر آب گرم یا بخار به وجود یک منبع حرارتی مناسب وابسته است. اگر دیگ یا سیستم تولید آب گرم نتواند دمای و دبی مورد نیاز را تأمین کند، حتی یونیت هیتر با ظرفیت اسمی بالا نیز عملکرد مطلوبی نخواهد داشت.
در سالن‌های بسیار بزرگ، طراحی تعداد و جانمایی دستگاه‌ها اهمیت زیادی دارد. یک انتخاب نامناسب ممکن است باعث شود بخش‌هایی از سالن گرم و بخش‌های دیگر سرد باقی بمانند.
مصرف انرژی یونیت هیتر
مصرف انرژی یونیت هیتر به نوع سیستم بستگی دارد. در مدل آب گرم، انرژی اصلی توسط دیگ یا منبع گرمایی تأمین می‌شود و مصرف الکتریکی دستگاه عمدتاً مربوط به موتور فن است. در مدل بخار نیز انرژی اصلی از سیستم تولید بخار تأمین می‌شود.
در مدل برقی، المنت مستقیماً انرژی الکتریکی را به گرما تبدیل می‌کند و بنابراین توان برق مورد نیاز می‌تواند قابل توجه باشد.
برای کاهش مصرف انرژی، مهم‌تر از انتخاب صرفاً یک دستگاه کم‌مصرف، کاهش بار حرارتی ساختمان و کنترل صحیح سیستم است. عایق‌کاری سقف و دیوار، کنترل درهای بزرگ، جلوگیری از نفوذ هوای سرد و تنظیم دمای مناسب می‌تواند تأثیر زیادی بر مصرف انرژی داشته باشد.
کنترل دمای یونیت هیتر
کنترل دما می‌تواند از طریق ترموستات محیطی، شیرهای کنترلی، کنترل فن یا سیستم مدیریت مرکزی انجام شود. در سیستم‌های آب گرم، شیر کنترل می‌تواند میزان آب عبوری از کویل را تنظیم کند و در برخی پروژه‌ها سرعت فن نیز کنترل می‌شود.
استفاده از کنترل مناسب باعث می‌شود دستگاه در زمان‌هایی که گرمایش کامل مورد نیاز نیست با ظرفیت پایین‌تر کار کند. این موضوع به کاهش مصرف انرژی و افزایش آسایش حرارتی کمک می‌کند.
سرویس و نگهداری یونیت هیتر
سرویس دورهای یونیت هیتر برای حفظ ظرفیت گرمایشی و عملکرد فن اهمیت دارد. تجمع گردوغبار روی کویل و فن می‌تواند جریان هوا را کاهش دهد و انتقال حرارت را تحت تأثیر قرار دهد.
در یونیت هیتر آب گرم باید نشتی اتصالات، وضعیت شیرها، کویل و مسیر آب بررسی شود. در مدل‌های بخار، وضعیت تجهیزات مرتبط با بخار و تخلیه کندانس اهمیت بیشتری دارد.
موتور و یاتاقان‌ها نیز باید طبق دستورالعمل سازنده بررسی شوند. هرگونه صدای غیرعادی، لرزش بیش از حد یا کاهش محسوس هوادهی می‌تواند نشانه وجود مشکل در فن، موتور یا بخش‌های دیگر دستگاه باشد.
چرا یونیت هیتر به اندازه کافی گرم نمی‌کند؟
کاهش گرمای خروجی همیشه به معنی خراب بودن دستگاه نیست. دمای پایین آب ورودی، کمبود دبی آب، کثیف بودن کویل، کاهش دور فن، گرفتگی مسیر هوا یا انتخاب ظرفیت کمتر از نیاز می‌تواند باعث کاهش گرمایش شود.
در سالن‌هایی که اخیراً تغییر کاربری داده‌اند نیز ممکن است بار حرارتی جدید بیشتر از ظرفیت طراحی اولیه باشد. اضافه شدن درهای بزرگ، افزایش ارتفاع، حذف عایق یا افزایش هوای تازه می‌تواند نیاز گرمایشی را تغییر دهد.
چرا یونیت هیتر صدای زیادی دارد؟
صدای یونیت هیتر می‌تواند ناشی از فن، موتور، لرزش بدنه، نصب نامناسب یا خرابی قطعات مکانیکی باشد. اگر صدا از ابتدا زیاد بوده است، ممکن است انتخاب دستگاه یا محل نصب مناسب نباشد. اگر صدا به مرور افزایش پیدا کرده باشد، باید موتور، فن، یاتاقان‌ها و اتصالات بررسی شوند.
استفاده از لرزه‌گیر مناسب، نصب صحیح و بالانس بودن فن می‌تواند در کاهش انتقال ارتعاش به سازه مؤثر باشد.
خرید یونیت هیتر بر اساس ظرفیت یا برند؟
برند مهم است، اما پیش از برند باید نیاز فنی مشخص شود. انتخاب یک یونیت هیتر از برند معتبر زمانی نتیجه خوبی دارد که مدل دستگاه برای شرایط پروژه مناسب باشد.
برای مقایسه برندها بهتر است معیارهایی مانند ظرفیت واقعی، هوادهی، جنس کویل، نوع موتور، دور فن، کیفیت ساخت، امکانات کنترلی، خدمات فنی و شرایط نصب بررسی شوند.
برای نمونه، یونیت هیتر ساراول، داتیس کار، دماتجهیز و تهویه آریا را نمی‌توان فقط بر اساس نام تجاری با یکدیگر مقایسه کرد؛ بلکه باید مدل‌های هم‌ظرفیت و دارای شرایط کاری مشابه در کنار هم قرار گیرند.
قیمت یونیت هیتر
قیمت یونیت هیتر تحت تأثیر ظرفیت حرارتی، هوادهی، نوع کویل، جنس قطعات، توان موتور، برند، ابعاد دستگاه و شرایط ساخت قرار دارد. مدل‌های سفارشی نیز ممکن است بر اساس نیاز پروژه قیمت متفاوتی داشته باشند.
یونیت هیتر بخار، آب گرم و برقی نیز به دلیل تفاوت ساختار و تجهیزات مورد نیاز، قیمت یکسانی ندارند. علاوه بر قیمت خود دستگاه، هزینه نصب، لوله‌کشی، تجهیزات کنترلی و منبع تولید حرارت نیز باید در برآورد اقتصادی پروژه لحاظ شود.
راهنمای انتخاب یونیت هیتر
برای انتخاب دقیق یونیت هیتر می‌توان مراحل زیر را دنبال کرد:
- حجم سالن را محاسبه کنید.
- ارتفاع سقف و شرایط نصب را مشخص کنید.
- دمای مطلوب داخل و دمای طراحی بیرون را تعیین کنید.
- میزان عایق‌کاری دیوار، سقف و درها را بررسی کنید.
- میزان نفوذ هوای بیرون را در نظر بگیرید.
- نوع سیال گرمایشی را مشخص کنید.
- بار حرارتی مورد نیاز را محاسبه کنید.
- ظرفیت و هوادهی مناسب یونیت هیتر را انتخاب کنید.
- تعداد دستگاه‌ها و محل نصب را تعیین کنید.
- جهت پرتاب و گردش هوا را بررسی کنید.
- سیستم کنترل دما را متناسب با پروژه انتخاب کنید.
مقایسه یونیت هیتر آب گرم و بخار
| ویژگی | یونیت هیتر آب گرم | یونیت هیتر بخار |
|---|
| منبع گرما |
آب گرم |
بخار |
| کاربرد متداول |
ساختمان، کارخانه و سوله |
صنایع دارای سیستم بخار |
| تجهیزات مورد نیاز |
دیگ و مدار آب گرم |
بویلر و شبکه بخار |
| کنترل |
قابل کنترل با شیر و فن |
نیازمند کنترل مناسب بخار و کندانس |
| مناسب برای |
سیستم‌های گرمایش مرکزی |
پروژه‌های صنعتی و بخارمحور |
جمع‌بندی
یونیت هیتر یکی از گزینه‌های مناسب برای گرمایش سالن‌ها، سوله‌ها، کارخانه‌ها، کارگاه‌ها، انبارها و فضاهای بزرگ است. ساختار ساده متشکل از کویل و فن باعث شده این دستگاه بتواند حجم زیادی از هوا را گرم کرده و با سرعت مناسبی در محیط توزیع کند.
با این حال، عملکرد مطلوب یونیت هیتر به انتخاب صحیح ظرفیت، هوادهی و جانمایی وابسته است. انتخاب دستگاه فقط بر اساس متراژ یا توان اسمی روش دقیقی نیست. حجم سالن، ارتفاع، اختلاف دمای داخل و خارج، عایق‌کاری، نفوذ هوای سرد، نوع کاربری و شرایط موتورخانه باید در محاسبات لحاظ شوند.
یونیت هیتر ساراول، یونیت هیتر دماتجهیز، یونیت هیتر داتیس کار و یونیت هیتر تهویه آریا را می‌توان بر اساس نیاز پروژه بررسی کرد. برای انتخاب میان آنها باید مدل‌های هم‌رده از نظر ظرفیت حرارتی، هوادهی، نوع کویل، موتور و شرایط کاری مقایسه شوند.
در نهایت، انتخاب یک یونیت هیتر مناسب زمانی اتفاق می‌افتد که دستگاه بتواند گرمای مورد نیاز را در نقطه مناسب سالن توزیع کند، با سیستم آب گرم یا بخار ساختمان هماهنگ باشد، صدای قابل قبول داشته باشد و از نظر مصرف انرژی و هزینه نگهداری نیز با شرایط پروژه سازگار باشد.
سوالات متداول درباره یونیت هیتر
یونیت هیتر چیست؟
یونیت هیتر یک تجهیز گرمایشی فن‌دار است که معمولاً از کویل حرارتی، فن، موتور و تجهیزات هدایت هوا تشکیل می‌شود و برای گرم کردن سالن‌ها، سوله‌ها، کارخانه‌ها، کارگاه‌ها و فضاهای بزرگ مورد استفاده قرار می‌گیرد.
یونیت هیتر برای چه مکان‌هایی مناسب است؟
سوله‌های صنعتی، کارخانه‌ها، کارگاه‌ها، انبارها، سالن‌های ورزشی، تعمیرگاه‌ها، فروشگاه‌های بزرگ و برخی فضاهای تجاری و عمومی از کاربردهای رایج یونیت هیتر هستند.
یونیت هیتر آب گرم بهتر است یا بخار؟
انتخاب به زیرساخت پروژه بستگی دارد. اگر ساختمان دارای موتورخانه آب گرم باشد، مدل آب گرم گزینه مناسبی است. اگر مجموعه دارای بویلر و شبکه بخار باشد، یونیت هیتر بخار می‌تواند انتخاب مناسبی باشد.
چگونه ظرفیت یونیت هیتر را محاسبه کنیم؟
ظرفیت باید بر اساس بار حرارتی ساختمان تعیین شود. حجم فضا، ارتفاع، عایق‌کاری، اختلاف دمای داخل و خارج، سطح درها و پنجره‌ها و میزان نفوذ هوا از عوامل مؤثر هستند. برای پروژه‌های مهم، محاسبه مهندسی بار حرارتی توصیه می‌شود.
آیا می‌توان ظرفیت یونیت هیتر را فقط بر اساس متراژ تعیین کرد؟
خیر. متراژ به تنهایی کافی نیست. دو سالن با متراژ یکسان ممکن است به دلیل تفاوت ارتفاع، عایق‌کاری، تعداد درها و شرایط اقلیمی به ظرفیت‌های کاملاً متفاوتی نیاز داشته باشند.
یونیت هیتر ساراول چه کاربردی دارد؟
یونیت هیترهای ساراول برای کاربردهای مختلف از جمله فروشگاه‌ها، رستوران‌ها، ادارات، مدارس و فضاهای صنعتی تولید می‌شوند و در ظرفیت‌ها و مدل‌های مختلف قابل بررسی هستند.
یونیت هیتر داتیس کار برای چه پروژه‌هایی مناسب است؟
داتیس کار مدل‌های آب گرم و بخار را در ظرفیت‌های مختلف عرضه می‌کند و می‌توان محصولات آن را برای پروژه‌های ساختمانی، صنعتی، سوله‌ها و فضاهای بزرگ بر اساس ظرفیت مورد نیاز بررسی کرد.
یونیت هیتر دماتجهیز چه ویژگی‌هایی دارد؟
یونیت هیترهای این گروه در مدل‌ها و ظرفیت‌های مختلف عرضه می‌شوند و انتخاب آنها باید بر اساس ظرفیت حرارتی، هوادهی، شرایط سیال گرم‌کننده و نیاز واقعی پروژه انجام شود.
یونیت هیتر تهویه آریا برای چه محیطی مناسب است؟
محصولات یونیت هیتر تهویه آریا را می‌توان برای پروژه‌های گرمایشی مختلف بررسی کرد. انتخاب مدل مناسب باید بر اساس بار حرارتی، هوادهی، ارتفاع نصب و شرایط سیستم گرمایشی انجام شود.
آیا یونیت هیتر برای سوله مناسب است؟
بله. یونیت هیتر یکی از تجهیزات رایج برای گرمایش سوله است، زیرا می‌تواند حجم زیادی از هوا را گرم کرده و با فن در فضای بزرگ توزیع کند. ظرفیت و تعداد دستگاه‌ها باید بر اساس بار حرارتی و هندسه سالن تعیین شود.
چرا یونیت هیتر در قسمت بالای سالن گرما ایجاد می‌کند؟
هوای گرم به صورت طبیعی به سمت بالا حرکت می‌کند. اگر ارتفاع نصب، زاویه پرتاب یا گردش هوا مناسب نباشد، ممکن است گرما در ارتفاع بالاتر تجمع کند. جانمایی صحیح و تنظیم مسیر هوای خروجی برای جلوگیری از این مشکل اهمیت دارد.
آیا یونیت هیتر مصرف برق زیادی دارد؟
در مدل‌های آب گرم و بخار، مصرف برق عمدتاً مربوط به موتور فن است. میزان مصرف به توان موتور و مدت زمان کارکرد بستگی دارد. در مدل‌های برقی، مصرف برق به دلیل استفاده از المنت بسیار بیشتر است و باید ظرفیت برق ساختمان بررسی شود.
چرا یونیت هیتر خوب گرم نمی‌کند؟
دمای پایین آب ورودی، کمبود دبی، کثیف بودن کویل، کاهش هوادهی فن، انتخاب ظرفیت ناکافی، عایق‌کاری ضعیف یا نفوذ زیاد هوای سرد می‌تواند باعث کاهش عملکرد گرمایشی شود.
چرا یونیت هیتر صدا می‌دهد؟
فن، موتور، لرزش بدنه، نصب نامناسب، خرابی یاتاقان یا بالانس نبودن فن می‌تواند باعث ایجاد صدا شود. افزایش ناگهانی صدا یا لرزش غیرعادی نیازمند بررسی فنی است.
آیا یونیت هیتر می‌تواند جای هواساز را بگیرد؟
در پروژه‌هایی که هدف اصلی گرمایش سالن است، یونیت هیتر می‌تواند گزینه مناسبی باشد؛ اما اگر پروژه به هوای تازه، فیلتراسیون، سرمایش، کنترل رطوبت یا مدیریت دقیق هوای ورودی نیاز داشته باشد، هواساز امکانات بیشتری ارائه می‌کند.
